7922490092649arch

Digitalizacja metryk ze Śląska Cieszyńskiego

Komentarze1

W dzisiejszych czasach najczęściej poszukiwanymi źródłami archiwalnymi są księgi metrykalne. Na przykładzie Śląska Cieszyńskiego, krainy historycznej podzielonej między Polskę i Czechy możemy zauważyć spore różnice w ich udostępnianiu.

Katolicy w Księstwie Cieszyńskim zaczęli prowadzić księgi metrykalne dopiero w XVII wieku, natomiast ewangelicy stosunkowo liczni na tym terenie w 1709 roku. Metryki ewangelickie aż do 1848 roku nie miały mocy urzędowej, stąd w metrykach katolickich nie powinny dziwić wpisy dokonywane przez protestanckich pastorów.


Większość metryk, zarówno katolickich, jak i ewangelickich, zachowała się do naszych czasów. Rzadko, która parafia miała takiego pecha, jak parafia w Domasłowicach, czyli czeskie Domaslavice. W 1773 roku ślepy koń, błądząc w stodole, strącił pochodnię. W efekcie spłonęły stodoła i sąsiadująca z nią plebania, a wraz z nią archiwum parafialne.

Dzisiaj, przy ogromnym zainteresowaniu genealogią, metryki cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Korzystają z nich nie tylko zawodowi historycy, ale przede wszystkim genealodzy amatorzy, poszukujących swoich przodków. Wydawało by się, że łatwiej szukać ich w kraju niż zagranicą. Jednakże w przypadku Śląska Cieszyńskiego jest zupełnie inaczej.

Najstarsze metryki z czeskiej części w pierwszych latach po II wojnie światowej zostały przewiezione do Archiwum Krajowego w Opawie, czyli Zemský archiv v Opavě. Codziennie przyjeżdżali tam genealodzy amatorzy z Czech, Polski i Niemiec, by szukać swoich przodków ukrywających się w starych księgach.

Było to bardzo wygodne, bo mieli na miejscu metryki z całego regionu. Nie musieli jeździć od parafii do parafii w przypadku gdy ktoś się przeprowadził.

W 2009 roku rozpoczęto digitalizację metryk i nie tak dawno wystartowała strona internetowa matriky.archives.cz, gdzie udostępniono poszczególne księgi. W efekcie można odtworzyć swoją genealogię nie wstając od komputera. Najmłodsze metryki, przechowywane w Opawie, pochodzą z końca XIX wieku. Po publikacji metryk w internecie pracownia w opawskim archiwum praktycznie opustoszała. Strona jest obecnie dostępna w oprócz języka czeskiego w języku angielskim i niemieckim.

Zupełnie inaczej rzecz wygląda w polskiej części Śląska Cieszyńskiego. Większość metryk pozostaje w archiwach parafialnych, do których dostęp tak naprawdę zależy od czasu i dobrej woli proboszczów. Nie zawsze metryki znajdują się w komplecie. Po II wojnie światowej część ksiąg trafiła do urzędów stanu cywilnego, co dodatkowo utrudnia prowadzenie badań.

Najlepiej wyglądał dostęp do metryk parafii ewangelickiej w Cieszynie, najcenniejszych dla tego wyznania. W latach 1709-1781 była to jedyna parafia ewangelicka na Śląsku Cieszyńskim. Były i są udostępniane w Bibliotece i Archiwum Tschammera, które obecnie jest otwarte dwa dni w tygodniu. Zostały już zdigitalizowane i mają w przyszłości zostać udostępnione w Internecie.

Podobnie ma się stać z metrykami katolickimi. Obecnie trwa digitalizacja ksiąg metrykalnych z diecezji bielsko-żywieckiej, do której należy polska część Śląska Cieszyńskiego. Trudno jednak powiedzieć kiedy to zostanie udostępnione.

Źródło: historiaimedia.org, matriky.archives.cz
Zdjęcie: Flickr.com

Zostaw komentarz

Adres email jest prywatny i nie zostanie wyświetlony

  • Michelle


    Marzec 6, 2012

    Dzięki i Tobie za komentarz :). Co do girleai hm, przyznaję, że przeoczyłem możliwość zhakowania URLa do obrazka, z ktf3rego generowany jest thumb. Problem polega na tym, że lista girleai generowana jest prosto z NextGEN Gallery i pf3ki co nie bardzo mam pomysł, jak przepuścić ten link przez jakiś scrambler. Wprawdzie widywałem pluginy do WP, ktf3re dają możliwość ukrywania rzeczywistych lokalizacji plikf3w w folderze uploads , ale nie jestem pewien, czy nie rozwali to any działania samego NextGENa. Pomyślę jeszcze nad tym może na coś wpadnę.