42833416953172011_04_1750-Knabel

Trudności przy odczytywaniu nazwisk

Komentarze5

Cofnijmy się do spostrzeżeń Pana Jerzego Kochmana, które opublikowaliśmy nie tak dawno na Blogu. Tym razem Pan Jerzy również nas zaskoczył i przesłał opis trudności z jakimi mają do czynienia genealodzy podczas swoich badań. Pan Jerzy chce się z nami podzielić własnymi doświadczeniami. Oto one..

Jednym z utrudnień przy odczytywaniu nazwisk z ksiąg metrykalnych i innych starych dokumentów jest ich zdrabnianie przeważnie przy zapisach ślubów młodych osób. I tak na przykład panna młoda po ojcu Kubicka może występować jako Kubiszczonka, a biorąc następny ślub jako Kubiszczyna lub pod nazwiskiem pierwszego męża. Przy zapisywaniu kobiet były to jednorazowe zniekształcenia nazwisk, a wcześniej przydomków rodzinnych.

Nieco inaczej wygląda to z młodzianami, gdyż głównie w okresie staropolskim również ich nazwiska były nieraz zdrabniane na przykład Pagacz na Pagaczyk itp. W  przypadku mężczyzn ich potomkom zostawało rodowe nazwisko, lecz zdarzało się, że zostawało już na zawsze zdrobnione. Najlepszym sposobem na prawidłowe odczytanie tak zniekształconego lub niewyraźnie napisanego nazwiska jest prześledzenie pozostałych zapisów metrykalnych interesującej nas rodziny.

Inną trudnością jest błędne ich zapisywanie, co głównie zdarzało się w przypadku osoby nowo osiedlonej lub ożenionej na terenie parafii. Za przykład może posłużyć osoba Jana Zięby pochodzącego z Rączyny koło Przeworska, który w latach 1833 do 1849 mieszkał z rodziną w parafii Bobowa koło Gorlic i przy zapisywaniu chrztów jego dzieci występował jako Ziemba, Ziembiński i Ziemiński.

Po powrocie do rodzinnej miejscowości powrócił do nazwiska przodków. Przykładem na ewolucję przydomka rodzinnego może być rodzina zamieszkała w Przyrowie koło Częstochowy. Począwszy od przydomka Knabel i dodanej w wyniku mieszczańskiej nobilitacji końcówki ski poprzez zapisy Kneblowski, Krublowski, Kręblewski, a następnie w wyniku tłumaczenia z rosyjskiego powstało obecnie używane nazwisko Kremblewski.

Nazwisko Knabel, 1750 r.
Nazwisko Kneblowski, 1799 r.
Nazwisko Krublowski, 1821 r.
Nazwisko Kręblewski, 1899 r.

Jak widać w zaborze rosyjskim niektóre nazwiska zostały zniekształcone w wyniku tłumaczenia na język polski, na przykład Baudys na Bałdys czy Maniak na Manijak.

A czy Wy napotkaliście się z podobnymi bądź innymi trudności?

Zostaw komentarz

Adres email jest prywatny i nie zostanie wyświetlony

  • Rajmund


    Kwiecień 13, 2011

    Oczywiście, w mojej Rodzinie pra pra dziadek nazywał się PIENIĘŻNY. Jego córki w zapisach ślubnych to; Piniezna, Pieniezna, Pinieżna a nawet Pierniczna.

  • Ewa M.


    Kwiecień 14, 2011

    W mojej rodzinie było to dość częste zjawisko. Mojej praprapra…babce w akcie ślubu przypisano nazwisko panieńskie jej matki przez co miałam trochę kłopotu z aktami metrykalnymi dzieci gdyż i tam wpisywano raz jej nazwisko panieńskie jej matki, a raz to prawidowe-rodowe.

  • Lidia


    Kwiecień 14, 2011

    Kiedyś, gdy księża tłumaczyli na łacinę nazwiska motywowane tzn. takie, których treść rozumiano, „Drwal” występował w zapisach jako „Lignator”, dalsi krewni występowali jako „Lignin” czy „Lignowski”.
    Przy zapisie „Lignicki”, trzeba naprawdę wyobrażni aby się spodziewać, że jego protoplastą był „Drwal” :D.

  • Milosz z Knabel’i


    Maj 16, 2011

    Tez pochodzę z rodizny Knabel ale u nas ta forma sie nie zmieniala.. nie spolszczyli sie:P
    To ze Kna.. zmienilo sie w Kne.. swiadczy tylko o tym, ze nazwisko pewnie powinno byc pisane przez a umlaut.

  • Maryla


    Sierpień 9, 2012

    Nie zgadzam się z przypisywaniem nazwiska Knabel do nazwiska Kremblewski. Nazwisko to pochodzi z Włoch i brzmiało Krembel (Crembel) często pisane Krymbel z charakterystyczną zamianą „e” na „y”. Tak mam podpisane kantyczki własnoręcznie przez mojego pradziadka Ignacego Kremblewskiego.Jestem genealogiem i setki godzin spędziłam na czytaniem i porównywaniem dokumentów.