Po co nam genealogia?

Ciekawe pytanie, prawda? Czy zastanawiamy się nad nim ślęcząc nad mikrofilmami? Szperając w starych dokumentach, przeglądając indeksy, czytając stare akta, zapisując dane o dawno zmarłych ludziach, których nigdy nie poznamy? Chodząc w błocie po zapomnianych cmentarzach i robiąc zdjęcia starym domom, gdzie mieszkali przodkowie? Po co nam to wszystko? Dla wielu niewtajemniczonych nasza fascynacja genealogią jest zupełnie niezrozumiała; twierdzą, że powinniśmy się z tego otrząsnąć i znaleźć sobie bardziej praktyczne hobby!

Parę lat temu na usenetowym forum pl.soc.gen (już zamarłym) pojawił się wątek pod tym tytułem. Można było w nim wyraźnie prześledzić dwie opinie: genealogów amatorów i genealogów zawodowych czyli historyków.

Dr Marek J. Minakowski napisał: “Zaczynając ten wątek chciałem powalczyć z magicznym podejściem do genealogii, bliskim zwłaszcza początkującym genealogom, którzy genealogię traktują jako cel sam w sobie – zbudowanie drzewa, żeby powiesić je na ścianie. […] Do tego piłem, mówiąc, że dla badacza życia kardynała Wojtyły jego genealogia to tylko ciekawostka (bo osoby w tej genealogii znane są tylko z tego, że były przodkami Jana Pawła II). Zaś badając genealogię kardynała Oleśnickiego badamy związki rodzinne między przedstawicielami elity politycznej Polski XV wieku”.

Dr Minakowski zajmuje się genealogiami elit polskich m.in. potomków członków Sejmu Czteroletniego oraz wydaniem autorytatywnego herbarza polskiego „Wielkiej Genealogii Minakowskiego”. W swojej wypowiedzi dr Minakowski podkreślił, że dla historyków (a do takich się zalicza) genealogia jest nauką pomocniczą historii. Dla historyków nie jest ważne zrozumienie więzów biologicznych czy też społecznych jednostki, lecz o zrozumienie w jaki sposób te więzy oddziaływały na historię. Nie podziela naszej fascynacji losami naszych przodków – pojedynczych, nieważnych historycznie. Jego praca i zainteresowania znajdują się na innej płaszczyźnie. Ale większość z nas nie posiada szlacheckich przodków i nasze zainteresowanie leżą gdzie indziej. Chcemy wiedzieć jak nasi przodkowie żyli, jaka była ich codzienność, z czego się cieszyli, co ich dręczyło, jak kochali i jak umierali. Nigdy nie będziemy tego znali dokładnie, bo, jak napisałam w mojej książce „większość chłopskich (lub mieszczańskich, dopisek mój) rodzin nie zaistniała w historii lub polityce. Nie zostawiała po sobie pomników, dworków pałaców, ksiąg pamiątkowych lub zapisów w kronikach.” Dlatego musimy używać wyobraźni, wypełnić te luki i białe plamy na kartach historii naszych rodzin. Historia powszechna niewiele nam pomoże w zrozumieniu szczegółów ich życia, choć pozwoli nam w zrozumieniu ich tła.
Czytaj dalej "Po co nam genealogia?" »