Lany poniedziałek: Co wiemy o tradycji Śmigusa-Dyngusa?

Obecnie znany przez nas Śmigus-Dyngus traktowany jest jako zabawa; zazwyczaj dzieci i dorośli oblewają się wodą. Dla żartów polewa się wodą inne osoby, nawet te nieznajome.

Współcześnie, rytuał Śmigusa-Dyngusa powiązany jest z witaniem wiosny i symbolicznym budzeniem się przyrody do życia. Chrześcijaństwo dodało do tego oczyszczającą symbolikę wody.

Jednak, czy tak było zawsze? Czy Śmigus-Dyngus zawsze traktowany był tylko jako zabawa? Oto kilka faktów dotyczących Śmigusa-Dyngusa:

• Zwyczaj Śmigusa-Dyngusa wywodzi się z ludowej tradycji witania wiosny: niegdyś tylko panny były oblewane wodą, a towarzyszyło temu symbliczne bicie witkami wierzby; symbolizowało to wiosenne oczyszczenie z brudu, chorób i grzechu.
• Dawniej zwyczaj polewania się wodą był tylko na wsiach, a tradycja polewania wodą była związana z urodzajem. Gospodarze o świcie wychodzili na pola i kropili je wodą święconą, żegnali się przy tym znakiem krzyża i wbijali w grunt krzyżyki wykonane z palm poświęconych w Niedzielę Palmową. Miało to zapewniać urodzaj i uchronić plony przed gradobiciem, do dzisiaj szczególnie na południu Polski istnieje zwyczaj skraplania pól wodą świeconą w poniedziałkowy ranek.
• Pierwsze wzmianki o zwyczajach śmigusowo-dyngusowych w Polsce pochodzą z XV wieku; W czasach panowania Władysława Jagiełły synod kościelny zakazywał w święto wielkanocne m.in. oblewania się wodą ze względu na liczne nadużycia, do których dochodziło podczas tych zabaw.
• W wielu miejscach Polski kiedyś na wsiach (i gdzieniegdzie do dzisiaj) tradycją w Lany Poniedziałek było robienie psikusów sąsiadom, np. na dachach umieszczano narzędzia rolnicze.

Z czym kojarzy Ci się zwyczaj „Śmigusa-Dyngusa”? Czy pamiętasz Śmigus-Dyngus sprzed lat? Podziel się z nami w