Słowniczek genealogiczny: Wyjaśnienie powszechnych terminów genealogicznych

Słowniczek genealogiczny: Wyjaśnienie powszechnych terminów genealogicznych

Jeśli co dopiero wkroczyłeś w świat genealogii, być może słyszałeś wiele terminów których znaczenia nie jesteś do końca pewny.

W tym poście postaramy się objaśnić Ci najważniejszą terminologię w genealogii.

Gen

Gen to jednostka dziedziczenia: sekwencja DNA lub RNA, która jest przekazywana z rodzica na dziecko. Poniżej omówimy konkretne terminy związane z DNA.

Genealogia

Genealogia to linia potomstwa badana w sposób ciągły od przodka do potomka. Słowo to odnosi się również do badania linii rodowych.

Przodkowie

Twoi przodkowie to osoby, które były przed Tobą w Twojej rodzinie. Termin ten odnosi się zazwyczaj do krewnych bardziej odległych niż dziadkowie, takich jak pradziadkowie, prapradziadkowie i tak dalej. Przodkowie mogą również obejmować osoby, od których nie “pochodzisz bezpośrednio”, takie jak ciotki i wujkowie.

Potomkowie

Potomkowie to członkowie rodziny, którzy przychodzą po danej osobie w rodzinie. Dzieci, wnuki, prawnuki i tak dalej są uważane za potomków.

Bezpośredni przodkowie vs. dalsi krewni

Bezpośredni przodkowie to członkowie rodziny, z którymi jesteś spokrewniony wyłącznie poprzez relacje rodzic-dziecko. Ciotki, wujkowie, rodzeństwo i wszyscy inni członkowie rodziny, którzy nie są bezpośrednimi przodkami lub potomkami nazywani są „pobocznymi krewnymi” lub „pośrednimi przodkami”.

Nazwisko panieńskie a nazwisko rodowe

Nazwisko panieńskie to nieco archaiczny termin oznaczający nazwisko, z którym kobieta przychodzi na świat, w przeciwieństwie do nazwiska, które przyjmuje po ślubie (nazwisko „zamężne”). Oczywiście, termin ten ma zastosowanie tylko w kulturach, w których powszechną praktyką jest przyjmowanie przez kobiety nazwiska męża po ślubie.

Linia matczyna i linia ojcowska

Linia matczyna to linia przodków, która przechodzi przez matkę, podczas gdy linia ojcowska przechodzi przez ojca.

Mur ceglany

Genealodzy często używają terminu „mur ceglany”, aby opisać punkt w swoich badaniach, w którym nie są w stanie posunąć się naprzód – rodzaj ślepego zaułka. Przebijają się przez mur, kiedy dokonują nowego odkrycia, które pomaga im przejść przez ten ślepy zaułek.

Rodowód

Rodowód to zapis pochodzenia osoby lub rodziny, zazwyczaj z wyższej klasy społecznej. Słowo to jest również powszechnie używane w świecie zwierząt, aby wskazać pochodzenie „czystej krwi”.

Wykres przodków (rodowodowy)

Wykres przodków (rodowodowy) jest jak drzewo genealogiczne, ale rejestruje tylko bezpośrednich przodków danej osoby – to znaczy jej rodziców, dziadków, pradziadków i tak dalej, bez rodzeństwa, ciotek, wujków czy kuzynów.

Akta stanu cywilnego

Ważne zapisy to takie, które odnoszą się do wydarzeń życiowych jak: narodziny, małżeństwo lub śmierć. Są one doskonałym punktem wyjścia przy poszukiwaniu zapisów dotyczących Twoich przodków.

Listy pasażerów

Lista pasażerów to zapis pasażerów na statku, którą załoga jest zobowiązana dostarczyć do urzędu celnego w porcie, do którego statek przypływa. Jeśli znajdziesz nazwisko swojego przodka na liście pasażerów, będziesz wiedział, kiedy podróżował i skąd. Na liście mogą znajdować się dodatkowe informacje o pasażerach, takie jak ich wiek i kraj pochodzenia.

Akta naturalizacyjne

Naturalizacja jest procesem uzyskiwania obywatelstwa w obcym kraju po zamieszkaniu w nim przez pewien okres czasu. W różnych krajach obowiązują różne kryteria naturalizacji, a zasady te mogą się zmieniać z biegiem czasu. Akt naturalizacji to dokument, w którym zapisany jest ten proces – wniosek złożony przez potencjalnego obywatela, przysięga wierności lub inny powiązany dokument.

Źródło

Źródło genealogiczne to osoba, miejsce lub rzecz,za pomocą której uzyskałeś daną informację.

Źródło pierwotne to zapis wydarzenia z pierwszej ręki – taki jak bezpośrednie zeznanie osoby, której się to wydarzenie przytrafiło lub która była jego świadkiem, lub zapis, który został stworzony w ciągu kilku dni od wydarzenia na podstawie zeznań ludzi, którzy tam byli. Listy, pamiętniki, akta stanu cywilnego i gazety są uważane za źródła pierwotne.

Źródło wtórne jest o jeden krok dalej od źródła pierwotnego, są to książka lub artykuł naukowy, który odnosi się do źródła pierwotnego i analizuje je.

Zwykle źródła pierwotne są postrzegane jako bardziej wiarygodne, ale ważne jest, aby pamiętać, że nie można na nich bezgranicznie polegać. Może się zdarzyć, że ktoś nie przekazał informacji dokładnie  lub dokument z jakiegoś powodu zawiera błędne informacje. Aby zweryfikować informacje, które znajdziesz w jednym źródle, najlepiej jest potwierdzić je dodatkowymi źródłami.

Cytowanie

Cytowanie jest odniesieniem do źródła, z którego dana informacja została uzyskana. Ważne jest, aby dodawać cytaty do swojego drzewa genealogicznego, kiedy tylko jest to możliwe, aby pomóc sobie – lub komuś innemu, kto przygląda się twoim badaniom – prześledzić Twoje kroki w przyszłości.

GEDCOM

GEDCOM jest standardowym typem pliku używanym do przechowywania informacji genealogicznych i przenoszenia ich z jednej platformy cyfrowej genealogii na inną. Jeśli zbudowałeś drzewo genealogiczne używając oprogramowania na swoim komputerze lub online, prawdopodobnie możesz pobrać to drzewo jako GEDCOM i przesłać je na inną platformę, jeżeli tylko chcesz.